Về Cồn Sơn xem cá lóc “bay”

06/09/2026 - 15:52

Hành trình 11 năm biến cù lao nghèo khó thành điểm đến du lịch cộng đồng nổi tiếng ở miền Tây đã cho thấy ý chí vươn lên của những người nông dân ở Cồn Sơn (phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ). Giờ đây, cuộc sống sông nước, miệt vườn đã đổi thay tích cực, tình làng nghĩa xóm thêm khăng khít nhờ du lịch.

Du khách trải nghiệm trình diễn cá lóc “bay” ở nhà vườn Thành Tâm, Cồn Sơn. (Ảnh: MỸ HÀ)

Du khách trải nghiệm trình diễn cá lóc “bay” ở nhà vườn Thành Tâm, Cồn Sơn. (Ảnh: MỸ HÀ)

Hấp dẫn show cá lóc “bay”

Cách trung tâm thành phố Cần Thơ 6km, chỉ mất khoảng năm phút qua phà Cô Bắc trên đường Lê Hồng Phong (phường Bình Thủy), du khách đã đặt chân lên Cồn Sơn. Tách khỏi ồn ào phố thị, nơi đây giữ được vẹn nguyên vẻ mộc mạc, chân chất tình người Nam Bộ xưa.

Bè cá trên sông Hậu của ông Lý Văn Bon (Bảy Bon), nguyên cán bộ hải quan tỉnh Cà Mau, được xây dựng từ cách đây 20 năm. Cơ duyên quen biết Tiến sĩ thủy sản người Pháp Phillip Serene, ông Bảy Bon nhận thấy dòng Mê Công rất thuận lợi để nuôi cá lồng bè cho nên quyết định nghỉ việc, chọn Cồn Sơn là nơi gắn bó, nghiên cứu, ứng dụng nuôi cá trên bè.

“Thời điểm bấy giờ, khu vực sông Hậu chảy ngang qua Cồn Sơn có dòng nước rất mạnh, ít bị ô nhiễm cho nên nuôi cá mau lớn. Chúng tôi kiên trì thử nghiệm nuôi cá bống tượng, cá tra, cá dứa nước ngọt, cá chạch lấu, cá bông lau… Cho đến giờ, lồng bè đã có tới hơn 15 loài cá quý hiếm, trong đó nhiều nhất và cho doanh thu cao nhất là cá thác lác cườm, cá xác, cá koi...”, ông Bảy Bon chia sẻ.

Chỉ cần nhắc tới cá, ông Bảy Bon có thể say sưa hằng giờ kể về đặc tính, thói quen của từng loài. Suốt hơn 20 năm hoạt động, cơ sở này còn là địa điểm nghiên cứu, thử nghiệm của nhiều tiến sĩ, sinh viên thủy sản trong nước và nước ngoài.

Năm 2016, bè cá ông Bảy Bon bắt đầu trở thành địa điểm đón khách du lịch đến Cồn Sơn để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự đa dạng của các loài thủy sản trên sông Mê Công. Du khách thả bộ trên những chiếc cầu gỗ nối các bè, tự tay cho cá ăn, thưởng thức dịch vụ cá mát-xa...

Cồn Sơn còn rất hấp dẫn bởi tour du lịch sinh thái cộng đồng, thưởng thức những món đặc sản nhà vườn bản địa. Men theo đường mòn rộng chưa đến 2m, chúng tôi có đi xem show trình diễn cá lóc “bay” nằm ngay trong một nhà vườn.

Để cá có thể biểu diễn, chủ vườn đã áp dụng theo phương pháp của nhà khoa học Nga Ivan Paplov, tạo phản xạ có điều kiện với âm thanh, bằng cách chia nhỏ thức ăn hằng ngày, mỗi lần cho ăn là dùng kẻng gõ. Đàn cá lóc theo từng độ tuổi từ 6 tháng - 1,5 năm, đã quen khi biểu diễn, cứ nghe hiệu lệnh của tiếng kẻng, thức ăn rải xuống, cả bầy cá hàng trăm con đồng loạt bay lên đớp thức ăn, tạo thành một cảnh tượng ngoạn mục.

Sau khoảng 17 tháng đến 2 năm, những chú cá này sẽ “về hưu”, được thả trong mương nước, tự thích nghi lại với môi trường tự nhiên, sau đó được mang thả ra sông hồ.

Chuỗi nhà vườn du lịch

Đến Cồn Sơn không thể bỏ qua tiệm bánh ướt Bé Bảy, du khách sẽ được xem quy trình và ăn thử bánh ướt làm từ khoai lang tím, màu sắc lạ mắt. Lá bánh mỏng dẻo, mềm mướt vừa đậm đà vị quê vừa dạt dào dưỡng chất từ củ khoai lang tím cây nhà lá vườn.

Trong lúc trải nghiệm hương vị đậm đà của bánh ướt, chúng tôi được nghe chị Lê Thị Bé Bảy, một cựu cán bộ Ủy ban nhân dân phường Bình Thủy, cố vấn của Hợp tác xã du lịch nông nghiệp Cồn Sơn, người được gọi với cái tên thân thương “bà đỡ” du lịch Cồn Sơn, kể về những ngày khởi đầu khởi nghiệp của người dân nơi đây.

Tháng 5/2015, chị Bé Bảy cùng một số cán bộ khác dành 3 tháng lặn lội khắp mảnh đất này để chào hỏi, làm quen từng nhà, từng người nông dân thuyết phục họ tham gia làm du lịch nông nghiệp. “Chúng tôi tư vấn người dân Cồn Sơn liên kết với nhau tạo nên chuỗi nhà vườn du lịch, học theo mô hình Hà Nội 36 phố phường. Từ lúc đó tôi mới lên giá cả, phân công các hộ, mỗi nhà có một thế mạnh, nhà làm bánh, nhà có mắm đồng, nhà có vườn cây trái, nhà có hồ cá, hồ sen…”, chị Bé Bảy kể.

Sau 11 năm phát triển du lịch từ con số không, từ nhiều hộ cận nghèo đến nay, người dân Cồn Sơn đã thoát nghèo bền vững. Nhiều hộ dân xây được nhà kiên cố, liên kết nhau thành lập Hợp tác xã du lịch nông nghiệp Cồn Sơn với 43 hộ và hằng ngày có hơn 250 nhân sự hoạt động. Thu nhập bình quân của các nhà vườn mùa cao điểm du lịch từ 50-60 triệu đồng/hộ/tháng.

Bánh in, bánh xèo, bánh ướt, bánh lọt… là đặc sản quen thuộc của người dân Cồn Sơn bao đời nay nhưng trước đây chủ yếu phục vụ đám tiệc tại gia đình và xóm làng. Giờ mang ra đãi khách, để khách được trải nghiệm thì phải làm cho chuẩn cũng cần một quá trình chuẩn bị, thẩm định với sự dẫn dắt của những người như chị Bé Bảy. Mỗi nhà chuyên một loại bánh, không “đụng hàng” để cạnh tranh nhau. Mà nếu cần thì có thể tập hợp tất cả các loại bánh mang đến cho khách thưởng thức.

Ngoài các loại bánh dân gian, các hộ dân ở đây còn làm những món ăn dân dã đãi khách như cháo gà thả vườn, lẩu cua đồng, cá chiên tỏi ớt… với hương vị ngon đặc trưng, hiếm có. Và điểm đặc biệt cũng vẫn là mỗi nhà phụ trách nấu một món. Du lịch Cồn Sơn cứ vậy phát triển, với những mắt xích liên kết tương hỗ: Bè cá của ông Bảy Bon, ao cá lóc bay của Thành Tâm, bánh dân gian của Bé Bảy, món cá tai tượng của bà Năm…

Cồn Sơn là một Nam Bộ thu nhỏ với những người nông dân nồng hậu, chất phác. Trước kia họ sống nương tựa vào nhau nên khi cùng kinh doanh, họ vẫn còn giữ nếp cũ, không cạnh tranh cùng một sản phẩm.

Một chủ nhân ở Cồn Sơn chia sẻ: “Nhà mình mà thu nhập 6 triệu đồng, thì nhà kế bên có ít cũng phải là 5 triệu đồng. Nhà nào cũng vui”. Tất cả gia đình ở Cồn Sơn đều chung tay làm du lịch, tạo nên một tập thể đoàn kết, bù đắp những thiếu hụt, tạo thành mắt xích liên kết chặt chẽ với nhau, để khi khách tới, sẽ tặng cho khách những trải nghiệm đẹp, chỉ có mang nhớ thương mà về và lại tìm cách quay lại một lần nữa…

Với tiêu chí làm du lịch “ba không”: Không vốn đầu tư lớn, không quy mô rình rang, nhất là không rập khuôn theo những mô hình du lịch khác, người dân miền sông nước miệt vườn Cồn Sơn từng bước phát triển ổn định và có cho riêng mình một vị thế nhất định trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Theo Nhandan.vn