Độc đáo đàn cá tự nhiên hàng ngàn con trên sông Tiền

Đàn cá tự nhiên ước tính lên đến hàng trăm tấn nhảy lên ăn mồi từ người dân địa phương cho ăn hằng ngày - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Chỉ cần một nắm cơm vừa chạm mặt nước, cả khúc sông như bừng tỉnh. Hàng ngàn con cá từ dưới đáy đồng loạt lao lên, mặt nước sủi trắng, tiếng quẫy đuôi hòa cùng tiếng cười thích thú của trẻ nhỏ và du khách.

Từ vài con cá tìm về

Điều lạ là đàn cá ấy không hề được nuôi trong lồng, cũng chẳng có hàng rào hay tấm lưới nào giữ lại. Chúng ở lại với dòng sông hoàn toàn nhờ sự chở che của con người. Ít ai biết, tất cả bắt đầu từ một ý tưởng rất giản dị của ông Lê Hà Luân, khi đó là Bí thư Thành ủy Hồng Ngự, nay là Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp.

Khoảng hơn hai năm trước, chỉ vài con cá tự nhiên thường xuyên lui tới khu vực bến nước Đình thần An Bình. Thay vì xem đó là chuyện bình thường, ông Lê Hà Luân đặt ra một câu hỏi khác: "Nếu tạo cho cá một nơi đủ an toàn, liệu chúng có ở lại với dòng sông?".

Ý tưởng ấy nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của nhiều người dân địa phương, trong đó có ông Trương Minh Hải (73 tuổi), Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Hồng Ngự.

Ông Hải tất tả lên Tân Hưng (Long An cũ) mua hàng ngàn nhánh chà me nước, thuê xe chở về rồi bó thành từng cụm, thả xuống lòng sông. Trên mặt nước, lục bình được neo lại thành từng mảng để tạo bóng mát, làm nơi trú ngụ cho cá. "Cứ như mình dựng nhà cho cá vậy", ông Hải cười hiền nói.

Đến dịp Lễ Kỳ yên Hạ điền Đình thần An Bình (26/03 âm lịch năm 2024), gần 1 tấn cá tra giống được thả xuống sông. "Tôi cứ nghĩ thả rồi cá sẽ đi hết. Ai ngờ vài hôm sau thấy một con nổi lên ăn. Rồi vài con. Sau đó hàng chục con kéo tới. Mừng lắm!", ông Hải nhớ lại.

Những con cá chỉ dài hơn một phân ngày nào giờ đã nặng 5-6kg, nhiều con gần chục ký.

Ông Hải từng mời nhiều hộ nuôi cá tra lâu năm ở Hồng Ngự đến quan sát. Người đoán đàn cá khoảng 70 tấn, người nói 90 tấn, có người cho rằng phải hơn 150 tấn. "Tất cả chỉ là ước lượng thôi, chẳng ai biết dưới sông có bao nhiêu cá nữa", ông nói.

Điều đáng nói hơn là ngoài số cá được thả, nhiều loài cá tự nhiên như cá he, cá mè vinh, cá vồ đém, cá dảnh, cá chài... cũng tự tìm về sinh sống. Dòng sông dần hình thành một quần thể thủy sinh phong phú.

Không có hàng rào, chỉ có sự đồng lòng

Những ngày đầu, không ít người vẫn vô tình mang ngư cụ đến đánh bắt. Thay vì dựng rào chắn, người dân chọn cách đi giải thích.

Thông tin về khu bảo tồn được phát liên tục trên loa truyền thanh. Người trong tổ cộng đồng đến từng hộ dân vận động. Dần dần, ai cũng hiểu đây là nơi cần được giữ gìn.

Đến nay, kinh phí duy trì khu bảo tồn hoàn toàn từ nguồn xã hội hóa. Theo ông Hải, chính quyền địa phương, gia đình ông cùng đông đảo người dân gần xa đều góp thức ăn, góp tiền để duy trì hoạt động. Người khởi xướng mô hình là ông Lê Hà Luân cũng nhiều lần vận động thêm nguồn lực để khu bảo tồn tiếp tục tồn tại.

Cứ khoảng từ 17 - 18h hằng ngày, bờ kè An Thạnh lại đông vui. Người đến không hẹn mà gặp. Có người mang theo nắm cơm nguội, người xách bao cám, người mua sẵn vài ổ bánh mì.

Chị Lưu Trúc Giang, ở Lấp Vò, tranh thủ một buổi chiều sau giờ dạy học tại Hồng Ngự để chạy ra bờ sông. Thói quen ấy chị đã giữ suốt nhiều tháng.

Vừa thả từng nắm thức ăn xuống nước, chị vừa mỉm cười nhìn những con cá quẫy mạnh dưới chân cầu gỗ. Chị bảo mình gần như nhớ được đoạn nào nhiều cá tra, đoạn nào cá he thường nổi lên đớp mồi. "Dù đường xa, trong tháng tôi cũng cố gắng ghé vài lần. Đến đây thấy lòng nhẹ hẳn", chị Giang nói.

Ông Lê Văn Thăng, ở phường Thường Lạc, cũng đều đặn mỗi tuần ghé hai lần. "Tôi nghĩ đây không chỉ là chỗ cho cá ở, mà còn là nơi nhắc mọi người biết quý thiên nhiên hơn. Mô hình này rất đáng được nhân rộng", ông chia sẻ.

Chị Lưu Trúc Giang, ở Lấp Vò, tranh thủ buổi chiều sau giờ dạy học tại Hồng Ngự chạy ra bờ sông để cưng nựng những con cá dạn dĩ - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Bình quân mỗi ngày hàng trăm người dân đến bờ sông Tiền để cho đàn cá tự nhiên ăn - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Ông Trương Minh Hải (73 tuổi), Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Hồng Ngự - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Như một thói quen, cứ vào buổi chiều hằng ngày, nhiều gia đình thường dẫn theo con nhỏ ra bờ sông Tiền để cho đàn cá tự nhiên ăn - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Theo Báo Tuổi Trẻ