Học sinh biến mụn dừa, bã cà phê thành sản phẩm xanh

Nhóm học sinh THPT chuyên Bến Tre (Vĩnh Long) trình bày sản phẩm tại cuộc thi học sinh với ý tưởng khởi nghiệp tỉnh Vĩnh Long năm 2026 - Ảnh: NVCC

Dự án có tên EcoCraft - gốm không nung, do nhóm học sinh Nguyễn Gia Khang, Phạm Ngọc Châu, Nguyễn Ngọc An Thư, Nguyễn Hữu Đức và Nguyễn Tấn Hưng của Trường THPT chuyên Bến Tre (Vĩnh Long) sáng tạo.

Gần hai tháng đi tìm công thức

An Thư cho hay ý tưởng về EcoCraft xuất phát từ thực tế khu vực Bến Tre (cũ), nơi có nguồn mụn dừa dồi dào và lượng bã cà phê ngày càng tăng nhưng chưa được tận dụng hiệu quả.

Để tạo ra một sản phẩm EcoCraft, các bạn bắt đầu bằng việc thu gom mụn dừa và bã cà phê từ các cơ sở chế biến và quán cà phê. Sau đó, nguyên liệu được làm sạch, phơi khô, xay mịn rồi trộn đều với chất kết dính theo tỉ lệ phù hợp.

Hỗn hợp tiếp tục được đổ vào khuôn và chờ đông cứng. Khi hoàn tất, các bạn chỉ cần mài phẳng đáy, khắc laser hoặc trang trí thêm. Toàn bộ quy trình cho phép nhóm tạo ra khoảng 10 sản phẩm chỉ trong 30-45 phút.

"Gần hai tháng, tụi mình liên tục thực hiện từ hai đến ba mẻ thử nghiệm mỗi ngày, điều chỉnh tỉ lệ để tìm ra công thức tối ưu. Không phải cứ trộn nguyên liệu với nhau là thành công. Chỉ cần thay đổi một chút tỉ lệ là chất lượng sản phẩm đã khác", Thư nói.

Điểm nổi bật của EcoCraft nằm ở việc không cần nung như gốm truyền thống nhưng vẫn đạt độ cứng và bền chắc cần thiết.

Theo Thư, chất kết dính tạo mạng tinh thể liên kết với mụn dừa và bã cà phê, giúp vật liệu đạt độ cứng cần thiết. Lượng dầu tự nhiên trong bã cà phê còn giúp bề mặt sản phẩm mịn và dễ tách khuôn.

Từ vật liệu này, nhóm đã phát triển nhiều sản phẩm như chậu cây, nến thơm, đồ trang trí, bộ cờ vua, bộ kit DIY…

Không cần nung như gốm truyền thống, EcoCraft còn giúp giảm phát thải CO₂ và rút ngắn thời gian sản xuất. Nhờ tận dụng phụ phẩm sẵn có, sản phẩm được bán với giá từ 20.000 - 40.000 đồng, phù hợp với nhiều đối tượng.

Các sản phẩm EcoCraft do nhóm thực hiện - Ảnh: NVCC

Tự học thêm nhiều kỹ năng

Để dự án đạt hiệu quả và tiết kiệm thời gian, Ngọc Châu chia sẻ nhóm đã phân chia công việc dựa trên thế mạnh của từng thành viên.

"Tụi mình chia các đầu việc như nghiên cứu công thức và sản xuất, truyền thông, đối ngoại, kinh doanh, hậu cần… Bạn nào mạnh mảng nào thì phụ trách mảng đó", bạn nói.

Do vẫn là học sinh nên các thành viên phải chủ động cân bằng giữa việc học trên lớp và tiến độ dự án.

Đồng thời, nhóm còn tự học nhiều kỹ năng bổ trợ như kỹ thuật vật liệu, đổ khuôn, gia công bề mặt, vận hành máy khắc laser, mô hình kinh doanh, dựng video và thiết kế áp phích để truyền thông cho EcoCraft.

Nhằm đánh giá chất lượng, nhóm đã gửi mẫu đến khoa khoa học và kỹ thuật vật liệu, Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) kiểm nghiệm cơ lý. Kết quả cho thấy sản phẩm vẫn giữ nguyên hình dạng và độ cứng sau hai tháng ngâm nước.

Nếu chẳng may bị rơi vỡ, các mảnh vật liệu cũng không sắc nhọn như gốm truyền thống, bảo đảm an toàn cho người dùng.

ThS Phạm Xuân Phú - giáo viên hướng dẫn dự án - cho biết điều khiến thầy mong mỏi nhất ở dự án là kiến thức và trải nghiệm của các học trò.

"Dự án này giúp các em hiểu sâu hơn về phát triển bền vững, biết tận dụng phế phẩm địa phương để tạo ra những sản phẩm hữu ích.

Từ những ngày đầu bối rối với dụng cụ thí nghiệm đến lúc tự tin thuyết trình, bảo vệ ý tưởng và nhận được đánh giá cao từ ban giám khảo, tôi thấy các em đã tiến bộ rõ rệt", thầy nói.

Theo Báo Tuổi Trẻ