Nhà vườn linh hoạt trước biến động thị trường

24/06/2026 - 08:16

Trước những biến động của thị trường nông sản, nhiều nhà vườn và hợp tác xã (HTX) tại xã Nhơn Ái đã và đang nỗ lực chuẩn hóa chất lượng nông sản theo tiêu chuẩn VietGAP, tối ưu hóa lợi nhuận bằng mô hình xen canh "lấy ngắn nuôi dài", kết nối tìm kiếm đầu ra khi kết hợp với mô hình du lịch trải nghiệm tại vườn.

Thu hoạch nhãn Ido tại vườn của ông Phan Thành Đông, Phó Giám đốc HTX Nhãn Nhơn Nghĩa.

Lấy ngắn nuôi dài

Ông Phan Thành Đông, Phó Giám đốc HTX Nhãn Nhơn Nghĩa ở xã Nhơn Ái hiện có 17 công đất trồng nhãn Ido. Trong đó có 4 công nhãn ông đã bán trái vào đầu vụ với giá khoảng 18.000 đồng/kg. 13 công còn lại đang vào chính vụ, giá mua tại vườn hiện còn 10.000 đồng/kg. Dù giá giảm sâu nhưng dưới tán cây nhãn, ông Đông có trồng xen thêm hơn 500 gốc chanh không hạt. Giống chanh này cho thu hoạch quanh năm. Hiện giá chanh giữ mức cao, khoảng 30.000 đồng/kg và cũng đang bước vào đợt thu hoạch.

Ông Phan Thành Đông chia sẻ: "Do nhiều loại cây ăn trái đang vào vụ thu hoạch đồng loạt nên giá giảm nhiều so với đầu vụ. Tuy nhiên, nhờ thời tiết thuận lợi, vườn nhãn cho năng suất cao nên trừ chi phí, nhà vườn vẫn có lợi nhuận. May mắn hơn là năm nay giá chanh giữ ở mức cao. Vào những thời điểm trúng giá (từ tháng 11 âm lịch đến giữa tháng 4 năm sau), giá chanh có thể chạm ngưỡng 37.000-38.000 đồng/kg. Từ đầu năm đến nay, chanh đã cho thu hoạch 4 đợt, tôi bán được trên 90 triệu đồng. Tính ra, giá trị của 1kg chanh có thời điểm tương đương với 3kg nhãn, mang lại lợi nhuận gấp 2-3 lần cho nhà vườn".

Theo ông Phạm Văn Lơ, Giám đốc Hợp tác xã Nhãn Nhơn Nghĩa, từ năm 2023, HTX đã được cấp mã số vùng trồng và đủ điều kiện xuất khẩu sang 4 thị trường khắt khe gồm Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Úc. Tuy sản lượng xuất khẩu chưa nhiều nhưng các xã viên đều chủ động tuân thủ các biện pháp canh tác an toàn, đảm bảo tiêu chuẩn VietGAP. Bên cạnh đó, nhiều nhà vườn trong HTX áp dụng thành công mô hình xen canh chanh không hạt hoặc hạnh vào vườn nhãn. Hình thức "lấy ngắn nuôi dài" này được xem là bài toán kinh tế để kiếm thêm thu nhập, nhất là bù đắp cho những giai đoạn giá trái cây xuống thấp khi vào chính vụ.

Liên kết tìm đầu ra

Toàn xã Nhơn Ái hiện có hơn 2.900ha vườn cây ăn trái, chủ yếu là sầu riêng, nhãn, dâu Hạ Châu, dâu Xiêm, măng cụt… Nhiều loại trái cây đang vào vụ thu hoạch rộ. Trong đó, sầu riêng với diện tích khoảng 900ha và đã thu hoạch gần 550ha. Dự kiến đến cuối tháng 6 sẽ thu hoạch dứt điểm với năng suất ước đạt gần 8.700 tấn. Là địa bàn chuyên canh về các loại cây ăn trái, xã Nhơn Ái đang nỗ lực tìm kiếm những giải pháp thiết thực để hỗ trợ nhà vườn tìm kiếm đầu ra.

Ông Lê Quốc Công, một nhà vườn sở hữu 18 công sầu riêng tại xã Nhơn Ái, cho biết: "Vườn sầu riêng của tôi đang cho trái năm thứ 2. Vụ sầu riêng năm nay, tôi đầu tư hơn 100 triệu đồng. Tuy nhiên, do thị trường xuất khẩu khó khăn, thương lái thu mua với giá thấp không đủ bù đắp chi phí phân thuốc, công chăm sóc. Với sự động viên, hỗ trợ của UBND xã, tôi quyết định mở cửa vườn để đón bạn bè, khách tham quan đến ủng hộ, trải nghiệm thưởng thức sầu riêng tại vườn và mua về. Tôi cũng được UBND xã Nhơn Ái hỗ trợ lan tỏa thông tin để nhiều người biết và đến mua trực tiếp tại vườn nhằm giúp tôi bù đắp phần nào chi phí đầu tư".

Theo bà Tạ Bé Loan, Phó Chủ tịch UBND xã Nhơn Ái, địa phương đang bước đầu kết nối các vườn trái cây với các điểm du lịch trên địa bàn cùng liên kết đưa du khách đến tận vườn tham quan, trải nghiệm hái trái cây tại vườn và mua với giá cao hơn thị trường 10-20%. Qua đó tạo ra kênh tiêu thụ trực tiếp hiệu quả cho nhà vườn vừa giúp khách hàng mua được trái cây tươi ngon mà không phải qua trung gian. Hướng tới xã sẽ xây dựng trang web quảng bá, kết hợp xây dựng các nhóm Zalo cập nhật hình ảnh thực tế của nhà vườn để thu hút du khách. Xã cũng sẽ tổ chức thêm các lớp tập huấn để nhà vườn không chỉ tuân thủ việc truy xuất nguồn gốc mà còn tiếp cận và sử dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, nhằm thu hút khách hàng và khách du lịch hiệu quả hơn.

Muốn giải quyết triệt để vấn đề đầu ra cho nông sản, bên cạnh những nỗ lực từ nông dân và địa phương, rất cần những chính sách vĩ mô từ Nhà nước trong việc bình ổn giá vật tư, xúc tiến thương mại quốc tế và tìm kiếm thêm nhiều đối tác nước ngoài. Chỉ khi có sự đồng bộ từ chất lượng sản phẩm có giải pháp tiêu thụ nội địa phù hợp đến chiến lược xuất khẩu tầm cỡ quốc gia, nông dân mới có thể yên tâm gắn bó với vườn cây, để không còn canh cánh nỗi lo "trồng, chặt" hay tâm lý "giải cứu nông sản" sau mỗi mùa vụ thua lỗ.

Theo Baocantho.com.vn