Mở đường lớn, khơi thông tiềm năng kinh tế vùng Đồng Tháp Mười

Tuy nhiên, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, phụ thuộc lớn vào Quốc lộ 62, vẫn là điểm nghẽn kéo dài. Việc đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng nâng cấp Quốc lộ 62 và xây dựng đường Tân An – Bình Hiệp được kỳ vọng mở thêm không gian phát triển cho vùng đất giàu tiềm năng này.

Dù có lợi thế về sản xuất lúa hàng hóa, vùng Đồng Tháp Mười vẫn gặp khó khăn trong nâng cao giá trị nông sản do chi phí vận chuyển cao và hạ tầng giao thông kết nối chưa đồng bộ.

Vựa lúa lớn, cửa ngõ biên giới nhưng chưa khai thác tương xứng

Đồng Tháp Mười là vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng của Tây Ninh, với quỹ đất rộng, địa hình tương đối bằng phẳng, hệ thống kênh rạch, thủy lợi đan xen. Từ vùng đất từng khó khăn vì đất phèn, trũng thấp, nhờ đầu tư thủy lợi, cải tạo đồng ruộng và cơ giới hóa, nơi đây đã hình thành vùng lúa hàng hóa quy mô lớn. Diện tích gieo sạ toàn vùng bình quân đạt gần 448.000 ha/năm, năng suất bình quân trên 60 tạ/ha, sản lượng hơn 2,7 triệu tấn, gần 80% là lúa chất lượng cao.

Quy mô ấy là nguồn nguyên liệu dồi dào cho thu mua, sấy, xay xát, bảo quản và chế biến. Nhưng sản lượng lớn chưa đồng nghĩa với giá trị gia tăng tương xứng: khi nông sản chủ yếu rời vùng ở dạng nguyên liệu, phần giá trị từ chế biến sâu, logistics và phân phối cũng dịch chuyển theo. Chi phí vận chuyển cao càng làm giảm sức cạnh tranh của nông sản, thu nhập của người sản xuất và sức hút của các dự án đầu tư vào khâu sau thu hoạch.

Lợi thế thứ hai là vị trí biên giới. Khu kinh tế cửa khẩu Long An có quy mô hơn 13.000 ha, tiếp giáp tỉnh Svay Rieng của Campuchia, được định hướng trở thành trung tâm kinh tế - thương mại biên giới và động lực phát triển phía Tây của tỉnh. Khu kinh tế đã thu hút 2 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 2.000 lao động, cùng 2 dự án trong nước với tổng vốn gần 120 tỷ đồng. Cùng với đó, hoạt động giao thương qua biên giới cũng đã hình thành với hơn 36.000 lượt phương tiện vận tải hàng hóa qua lại cửa khẩu trong 6 tháng đầu năm 2026.

Những con số này cho thấy quy mô công nghiệp, dịch vụ và logistics cửa khẩu còn khiêm tốn so với dư địa. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Tây Ninh, khu vực này được định hướng phát triển đa ngành, gắn thương mại biên giới với logistics, công nghiệp chế biến và đô thị. Khu công nghiệp cửa khẩu Bình Hiệp giai đoạn 1 được quy hoạch 168,5 ha; các phương án đang nghiên cứu đề xuất thêm Khu công nghiệp cửa khẩu Bình Hiệp 2 (637 ha) và Khu công nghiệp Đông sông Rồ (172 ha), dân số dự kiến đến năm 2050 khoảng 120.000 người. Tuy nhiên trên thực tế, bến bãi phục vụ xuất nhập khẩu chưa đồng bộ, xe tải, container dừng đỗ tự phát vẫn còn; việc thu hút đầu tư gặp nhiều khó khăn.

Quốc lộ 62 là tuyến giao thông huyết mạch kết nối trung tâm tỉnh Tây Ninh với vùng Đồng Tháp Mười và Cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, nhưng nhiều đoạn đã xuống cấp sau gần 30 năm khai thác.

Nguyên nhân của những hạn chế này nằm ở giao thông. Nhiều năm qua, Quốc lộ 62 gần như là tuyến đường bộ độc đạo nối trung tâm tỉnh với Đồng Tháp Mười và cửa khẩu Bình Hiệp. Sau gần 30 năm khai thác, tuyến đường nhỏ hẹp, nhiều đoạn xuống cấp, trong khi phải gánh đồng thời nhu cầu đi lại, vận chuyển nông sản, vật tư và hàng hóa xuất nhập khẩu. Mạng lưới đường tỉnh, đường liên xã, đường vào vùng sản xuất cũng chưa đồng bộ; địa hình thấp, nền đất yếu, kênh rạch dày đặc khiến việc xây dựng, nâng cấp đường đòi hỏi kỹ thuật phức tạp và nguồn lực lớn. Hệ quả là vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến, đầu mối tiêu thụ và cửa khẩu chưa được kết nối thuận lợi. Muốn chuyển từ vùng sản xuất nguyên liệu sang không gian kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn, giao thông phải trở thành hạ tầng dẫn dắt.

Hai tuyến đường, kỳ vọng và điều kiện để phát huy hiệu quả

Để tháo gỡ điểm nghẽn kéo dài ấy, việc triển khai hai dự án giao thông với tổng mức đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng, gồm nâng cấp Quốc lộ 62 và xây dựng đường Tân An – Bình Hiệp, được kỳ vọng tạo nên mạng lưới kết nối mới cho vùng Đồng Tháp Mười, thay vì dồn toàn bộ lưu lượng lên một tuyến độc đạo.

Dự án nâng cấp, cải tạo Quốc lộ 62 dài khoảng 69 km, điểm đầu tại nút giao cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương, điểm cuối tại Km74 có tổng mức đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng do Bộ Xây dựng thực hiện.

Còn dự án đường Tân An – Bình Hiệp dài khoảng 62,7 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư hơn 9.300 tỷ đồng, do UBND tỉnh Tây Ninh đầu tư. Đây là trục kết nối trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh với Đồng Tháp Mười và Khu kinh tế cửa khẩu Long An, đồng thời liên kết với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương, Quốc lộ N2 và các tuyến liên vùng.

Theo ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, việc đầu tư 2 tuyến giao thông nói trên mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giải quyết hạn chế về kết nối, khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế của tỉnh. Việc đầu tư được gắn với định hướng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và kinh tế cửa khẩu: kết nối thuận lợi giữa trung tâm tỉnh, vùng sản xuất và khu kinh tế cửa khẩu sẽ giúp thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và cải thiện đời sống người dân.

Đối với người dân, đây là mong mỏi suốt nhiều năm. Ông Nguyễn Ngọc Chánh, ngụ xã Mộc Hóa, tỉnh Tây Ninh cho biết: “Quốc lộ 62 đã thi công lâu, xuống cấp. Nhà nước đã đồng ý nâng cấp, cải tạo tuyến đường, đáp ứng mong mỏi của người dân từ rất lâu, vừa thuận tiện giao thông, vừa phát triển kinh tế. Tôi cũng vận động gia đình, người thân, hàng xóm cùng đồng thuận với Nhà nước để thực hiện”. Theo ông Chánh, việc tỉnh làm thêm đường Tân An – Bình Hiệp song song với Quốc lộ 62 để hỗ trợ giao thông, giao thương hàng hóa là điều người dân rất vui mừng. Gia đình ông có khoảng 4.000 m2 đất nằm trong phạm vi dự án, đã đồng thuận cao để xây dựng tuyến đường.

Ông Đặng Văn Hoành, ngụ phường Kiến Tường, tỉnh Tây Ninh chia sẻ: “Người dân chúng tôi bao năm nay chỉ mong mỏi Nhà nước nâng cấp, sửa chữa Quốc lộ 62 để tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông. Nay được biết không chỉ nâng cấp tuyến đường này mà còn làm thêm tuyến đường mới Tân An – Bình Hiệp, chúng tôi phấn khởi lắm. Với hai tuyến đường này, không chỉ người dân đi lại thuận tiện mà tương lai phát triển của vùng sẽ rất mạnh mẽ. Mong rằng triển khai nhanh, làm sớm, đúng tiến độ”.

Khu vực Cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp có tiềm năng phát triển công nghiệp chế biến, thương mại và logistics, song việc thu hút đầu tư còn gặp khó khăn do hạn chế về hạ tầng kết nối.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, các đơn vị, địa phương hiện đang khẩn trương thực hiện các thủ tục liên quan, tập trung giải phóng mặt bằng để khởi công đoạn đầu tuyến Tân An – Bình Hiệp (Km0+000 – Km4+220) trong tháng 11/2026. Với Quốc lộ 62, các địa phương đang bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, phấn đấu bàn giao mặt bằng trong tháng 12/2026 để khởi công vào cuối năm.

Giải phóng mặt bằng được xác định là khâu then chốt trong quá trình triển khai dự án. Ông Lê Thanh Đông, Bí thư Đảng ủy phường Kiến Tường, Tây Ninh cho biết: “Sau khi tỉnh phê duyệt tuyến đường Tân An – Bình Hiệp, phải nói là người dân Kiến Tường cũng như vùng Đồng Tháp Mười rất mừng. Địa phương tập trung vận động, tuyên truyền người dân tích cực đồng thuận, thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng. Đảm bảo bàn giao mặt bằng đúng theo kế hoạch của tỉnh”.

Tuy nhiên, giao thông chỉ là điều kiện mở đường, không tự động tạo ra tăng trưởng. Theo ông Nguyễn Hữu Trọng, Chủ tịch UBND xã Bình Hiệp, Tây Ninh, đầu tư tuyến Tân An – Bình Hiệp cùng việc nâng cấp Quốc lộ 62 sẽ mở ra cơ hội phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ; để khai thác hiệu quả, địa phương sẽ chủ động rà soát quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất, tránh tình trạng đường được đầu tư nhưng dịch vụ và cơ sở sản xuất chưa phát triển tương xứng. Ông Trọng cho rằng, giao thông thuận lợi sẽ giúp Bình Hiệp phát huy lợi thế biên giới, quỹ đất và khu kinh tế cửa khẩu, thu hút doanh nghiệp vào thương mại, dịch vụ, chế biến, tạo việc làm cho người dân. Tuy nhiên, để hình thành đầu mối logistics thực sự, cần đồng thời đầu tư bãi tập kết, kho hàng, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thông quan phù hợp.

Theo lãnh đạo tỉnh Tây Ninh, hiệu quả của khoản đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng không chỉ đo bằng số ki-lô-mét đường được nâng cấp hay xây mới, mà bằng khả năng hình thành các hoạt động sản xuất, chế biến, thương mại, dịch vụ mới và phần giá trị gia tăng người dân, doanh nghiệp giữ lại được. Muốn vậy, cần gắn hạ tầng với tổ chức vùng nguyên liệu, thu hút đầu tư vào sấy, bảo quản, chế biến sâu; phát triển Khu kinh tế cửa khẩu theo hướng có dự án thực chất, tránh dàn trải quỹ đất; tính đến cao độ nền, thoát nước và thích ứng biến đổi khí hậu của vùng trũng; đồng thời kết nối đường liên xã, đường vào vùng sản xuất để lợi ích đến từng hộ dân, từng doanh nghiệp.

Quốc lộ 62 và đường Tân An - Bình Hiệp vì vậy không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt, mà còn là cơ hội để Tây Ninh tổ chức lại không gian kinh tế vùng Đồng Tháp Mười. Khi giao thông được kết nối đồng bộ với vùng nguyên liệu, khu công nghiệp và Khu kinh tế cửa khẩu Long An, vùng đất giàu tiềm năng nông nghiệp, có vị trí chiến lược ở biên giới Tây Nam sẽ có điều kiện chuyển từ sản xuất nguyên liệu sang phát triển chuỗi giá trị, thương mại và dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Theo Baotintuc.vn