Sớm đầu tư, nâng cấp trạm bơm điện cho vùng lúa trọng điểm

Đại diện Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ và UBND xã Tân Long tìm hiểu nhu cầu sản xuất lúa và kiến nghị đầu tư trạm bơm của người dân ở ấp 18.

Xã Tân Long là địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn của thành phố, với hơn 9.200ha đất canh tác, trong đó gần 7.900ha trồng lúa. Vụ đông xuân 2025-2026, toàn xã xuống giống đạt 7.891ha, tập trung vào các giống lúa chất lượng cao như Đài Thơm 8, OM18, ST24, ST25. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất khi toàn xã chỉ có 28 trạm bơm, phục vụ khoảng 36,7% diện tích, phần còn lại phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên hoặc bơm tát nhỏ lẻ.

Tại ấp 18, nơi có hơn 500ha lúa đặc sản, việc chưa được đầu tư trạm bơm khiến nông dân gặp nhiều khó khăn trong tổ chức sản xuất. Ông Nguyễn Văn Sự, nông dân ở ấp 18, cho biết: “Gia đình tôi canh tác 3ha lúa, nhưng do không có trạm bơm nên việc xuống giống không đồng loạt, vừa tốn công bơm tát, vừa kéo dài thời vụ. Đáng lo nhất là khi gặp mưa lớn hoặc triều cường cuối vụ, năng suất có thể giảm từ 50-60%”.

Cùng chung nỗi lo, ông Trần Văn Đấu, nông dân ở ấp 18, cho rằng: "Việc bơm tát riêng lẻ khiến lịch thời vụ bị chia cắt, tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh và lây lan, làm giảm hiệu quả sản xuất cũng như thu nhập. Do vậy, bà con nơi đây rất mong nhà nước sớm được đầu tư trạm bơm, để nông dân có thể xuống giống đồng loạt, giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả canh tác, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhà nông".

Theo UBND xã Tân Long, địa phương cần đầu tư thêm ít nhất 11 trạm bơm tại 6 ấp để phục vụ hơn 1.220ha đất sản xuất nông nghiệp. Bà Trần Thị Cẩm Tú, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Long, cho rằng: “Việc chủ động nguồn nước là yếu tố then chốt để đảm bảo lịch thời vụ cũng như giúp năng suất và chất lượng lúa cho nông dân, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết tiêu thụ. Tuy nhiên, do nguồn vốn còn hạn chế, địa phương rất cần sự hỗ trợ từ ngành chức năng thành phố để đầu tư hệ thống trạm bơm quy mô lớn”.

Đại diện Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ và phường Ngã Năm khảo sát thực tế tại một trạm bơm điện trên địa bàn phường.

Không chỉ thiếu về số lượng, nhiều trạm bơm hiện hữu tại các địa phương còn rơi vào tình trạng xuống cấp sau thời gian dài khai thác. Tại phường Ngã Năm, 31 trạm bơm được đầu tư từ giai đoạn 2009-2012, hiện đang phục vụ gần 3.000ha đất lúa, song nhiều công trình đã suy giảm công suất. Trước diễn biến thời tiết ngày càng thất thường, những hạn chế này bộc lộ rõ hơn, khiến thời gian bơm tát kéo dài từ 15-20 ngày lên trên 30 ngày, làm chậm tiến độ xuống giống, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa.

Ông Phạm Quốc Việt, nông dân khu vực Vĩnh Phong, phường Ngã Năm, chia sẻ: “Mực nước thay đổi thất thường trong khi hệ thống ống dẫn nhỏ, không đáp ứng nhu cầu. Vào vụ hè thu, mưa gió làm lúa đổ ngã nhưng không bơm kịp để thu hoạch; còn vụ đông xuân, nước dâng cao nhưng không chủ động tiêu thoát, khiến nhiều diện tích bị trễ mùa. Chúng tôi rất mong được nâng cấp trạm bơm để yên tâm sản xuất”.

Theo ông Lâm Đăng Vinh, Phó Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Ngã Năm, phần lớn các trạm bơm trên địa bàn đã xuống cấp, không còn đáp ứng tốt yêu cầu phục vụ sản xuất. Trong khi đó, đây là khu vực trũng, nhu cầu tiêu thoát nước và chủ động nguồn nước rất lớn. Do đó, địa phương kiến nghị ngành chức năng sớm bố trí kinh phí sửa chữa, nâng cấp các trạm bơm hiện có, đồng thời đầu tư mới để phục vụ hiệu quả diện tích sản xuất còn lại.

Hiện nay, trong thời gian chờ đầu tư, các địa phương chủ yếu vận động người dân sử dụng máy bơm nhỏ kết hợp vận hành luân phiên. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ mang tính tạm thời, chưa đảm bảo tính ổn định và hiệu quả lâu dài.

Theo Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, đơn vị đã ghi nhận các kiến nghị từ cơ sở và đang tiến hành rà soát, xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp. Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, cho biết: “Ngành đang phối hợp với các địa phương khảo sát, ưu tiên đầu tư những khu vực có nhu cầu cấp thiết. Đồng thời, hướng dẫn vận hành linh hoạt, bố trí lịch bơm hợp lý trong điều kiện chưa thể nâng cấp đồng bộ”. Tuy nhiên, khó khăn lớn hiện nay là hạ tầng kỹ thuật, nhất là hệ thống điện 3 pha phục vụ các trạm bơm công suất lớn, đòi hỏi chi phí đầu tư cao…

Thực tế tại xã Tân Long và phường Ngã Năm cho thấy nhu cầu hoàn thiện hệ thống trạm bơm điện đang rất cấp thiết. Người dân kỳ vọng các ngành chức năng TP Cần Thơ sớm quan tâm, bố trí nguồn lực đầu tư đồng bộ, giúp nhà nông chủ động nguồn nước phục vụ sản xuất, tiết giảm chi phí canh tác cũng như góp phần hình thành vùng sản xuất lúa tập trung, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Theo Baocantho.com.vn